Nasze recenzje

Szczegóły

Nadrzędna kategoria: Recenzje

Opublikowano: 27 czerwiec 2012

źródło: Gazeta Kulturalna

Tadeusz  Zawadowski

DEJAN  BOGOJEVIĆ  NA  MOŚCIE

   W ostatnim czasie na moje biurko trafiło kilka ciekawych książek serbskich autorów. Wielka w tym zasługa wspaniałej poetki i tłumaczki tejże literatury na język polski – Olgi Lalić – Krowickiej. Jedną z przesłanych niedawno przez nią pozycji jest tomik poetycki urodzonego w roku 1971 w Vajevie Dejana Bogojevića zatytułowany  Człowiek na moście.
   W tym stosunkowo niewielkim, bo liczącym zaledwie 30 wierszy zbiorze znajdziemy jednak wiele ciekawych utworów, dotykających różnych sfer tematycznych. Tytułowy człowiek na moście to postać łącząca świat żywych ze światem umarłych, gdzie nawet Noc zaczęła umierać / Wymieszana z ludzkim głosem  (Na moście krucho i bez głosów. str. 7). Stojący na nim poeta Słyszy wołanie / Znowu mówi wiersz. Dla niego Odkryć wiersz to Podejść do grobu (Płonące dale. str. 9), zmierzyć się ze śmiercią. Widać to wyraźnie i w kolejnym wierszu, datowanym : w trakcie bombardowania Vajeva przez NATO w kwietniu 1999 roku gdy Poranek zapalił ognie i  Skulona i chłodna / Świadomość podśmiechu / Niespodziewanie staje się celem . W wierszach Bogojevića nie ma patosu; nie dyszy w nich nienawiścią. W swoim opisie pogromu używa – jak dziecko – słów ciepłych, pełnych nadziei w ostateczne zwycięstwo dobra: W pocałunku / Płomień nieba i ziemi ( W ciemnym mroku serc. str.10). Podobnie jest i w następnym wierszu, zatytułowanym Jak łódki str. 11): /.../  bitwa się skończyła/ Żeby przygotować świeżą paproć / Do sennego bukietu ostrych kształtów.
  

Czytaj więcej: Tadeusz Zawadowski DEJAN BOGOJEVIĆ NA MOŚCIE

Szczegóły

Nadrzędna kategoria: Recenzje

Opublikowano: 27 czerwiec 2012

żródło: "Gazeta Kulturalna"

Tadeusz  Zawadowski

GDY  WYBUCHNIE  MINA

   Olga Lalić – Krowicka to nie tylko, bodaj najlepsza, tłumaczka z języków bałkańskich na polski /i odwrotnie/ ale również znakomita prozatorka i poetka. Swoje wiersze publikowała w większości liczących się polskich pism literackich,  jak również  w bośniackich, macedońskich, słoweńskich, chorwackich, serbskich i bułgarskich. Jej teksty ukazały się w  ponad trzydziestu polskich i serbskich antologiach literackich. Jest autorką pięciu książek poetyckich, wydanych w Polsce, Serbii i Słowenii oraz jednego zbioru dramatów.
    W swoich wierszach niejednokrotnie odwołuje się do przeżyć z okresu wojny domowej na terenie dawnej Jugosławii, której okropieństwo dane jej było odczuć na własnej skórze. Tak też jest i w ostatnim tomiku zatytułowanym Gdy wybuchnie mina. Jest to jednak książka inna od jej poprzednich. Różni ją zarówno podejście do tematu jak również sposób zapisu wierszy. Jest pośród nich wiele rymowanych, przy czym rym pełni w nich funkcję niemal groteskową, mającą na celu zwielokrotnienie odczuć poprzez zderzenie dziecięcego wręcz przekazu z rozgrywającą się obok tragedią.
Nie zawsze efektem wybuchu tytułowej miny jest śmierć, częściej jest to uraz, który pozostaje do końca życia. Tak miało miejsce i w przypadku Olgi Lalić – Krowickiej, u której piętno wojny odcisnęło głębokie znamię na jej życiu.
  

Czytaj więcej: Tadeusz Zawadowski GDY WYBUCHNIE MINA OLGI LALIĆ-KROWICKIEJ

Szczegóły

Nadrzędna kategoria: Recenzje

Opublikowano: 27 czerwiec 2012

Tadeusz Zawadowski

NA  WSCHODZIE, W  SERBII  OBRENA RISTIĆA

    Niedawno nakładem Krośnieńskiej Oficyny Wydawniczej ukazał się tomik poetycki Obrena Ristića zatytułowany Na wschodzie, w  Serbii. Jest to już ósma pozycja wydawnicza tego urodzonego w 1960 roku w Tijovcach  /tytułowa wschodnia Serbia/ poety, prozaika i redaktora naczelnego poczytnego na Bałkanach czasopisma Bdenje.  Jest on również założycielem i prezesem klubu literackiego imienia Branko Miljković , a także członkiem Związku Literatów Serbskich.
Poezja Ristića nacechowana jest w bardzo dużym stopniu miłością do rodzinnego kraju oraz tzw. małej ojczyzny, czyli wschodniej Serbii. Tereny te jawią się poecie jako miejsca o charakterze  magicznym, a nawet  wręcz mistycznym: (…)lśni po królewsku / moja Serbia / niczym włócznią przybita / do sztandaru świata  niezrozumiałego (str. 11). W poezji Ristića nietrudno odnaleźć echa wojny domowej na Bałkanach, kiedy to zagrożona była nie tylko suwerenność jego ukochanego kraju, ale również jego wielowiekowe dziedzictwo kulturowe: Na Wschodzie, w Serbii / palimy biblioteki, burzymy / uniwersytety /…/ wiele zła się namnożyło, / jakby z klepsydry wypłynęło. (str. 10). Stąd też zapewne przez jego wiersze przeciągają tabuny wojska: Dowódcy, rycerze i inne wojsko/ konie i muły zaprzężone (str.12) których celem jest czuwanie  nad suwerennością kraju, której utraty tak bardzo boi się poeta.. W jednym z wierszy pisze bowiem: Obawiam się, ze spadnie i złamie się / lub ktoś może ukraść go - / w rozdartym worku i nie oddać  (str. 11). Jednak, mimo iż: Już po raz któryś burzone są twierdze./ Przed otwartymi drzwiami miejskimi / zarozumiali u schyłku stulecia /stoimy w kolejce do komunii (str. 12).
  

Czytaj więcej: Tadeusz Zawadowski NA WSCHODZIE, W SERBII OBRENA RISTICIA

Szczegóły

Nadrzędna kategoria: Recenzje

Opublikowano: 27 czerwiec 2012

źródło" "Gazeta Kulturalna"

Tadeusz  Zawadowski

OJCZYZNA, BLADA MATKA

    Franjo Franćić to urodzony w 1958r. w Lublanie znany słoweński pisarz, laureat wielu prestiżowych nagród literackich, w tym za całokształt twórczości. Jest on autorem ponad 30 powieści i tomików  poezji dla dorosłych i dla dzieci, audycji radiowych i dramatów. Debiutował w 1984 r. zbiorem opowiadań zatytułowanych Egotrip, a w rok później ukazała się jego pierwsza powieść Domowina bleda mati, przetłumaczona w 2009 r. na język niemiecki  pod tytułem Heimat, bleda mati. W kolejnym roku dzięki staraniom i tłumaczeniu na język polski Olgi Lalić – Krowickiej ukazała się ona również i na naszym rynku czytelniczym pod tytułem Ojczyzna, blada matka.
  

Czytaj więcej: Tadeusz Zawadowski, OJCZYZNA, BLADA MATKA FRANJI FRANČIČA